2 ژوئن 2022 - بر اساس مطالعه ی جدید محققان موسسه کارولینسکا در سوئد، مکانیسم های مرتبط با یک داروی خاص دیابت، همچنین می تواند به محافظت از فرد در برابر بیماری آلزایمر کمک کند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که پروتئین هدف این دارو می تواند کاندیدای جالبی برای درمان بیماری آلزایمر باشد.نتایج این مطالعه در گزارش‌های Neurology منتشر شده است.
بیماری آلزایمر به طور فزاینده ای در جهان در حال افزایش است، اما هیچ دارویی وجود ندارد که بر روند بیماری تأثیر بگذارد. از سوی دیگر تولید داروهای جدید فرآیندی کند، پرهزینه و پیچیده است.بنابراین، یک استراتژی جایگزین، یافتن داروهایی است که قبلاً تأیید شده‌اند و می‌توانند در برابر این بیماری مؤثر باشند و به آنها حوزه کاربردی جدیدی ببخشند. در مورد بیماری آلزایمر، داروهای دیابت به عنوان کاندیدای احتمالی مطرح شده‌اند، اما تاکنون مطالعاتی که داروهای دیابت را برای درمان بیماری آلزایمر آزمایش کرده‌اند، نتایج قانع‌کننده‌ای نداشته‌اند.
در مطالعه ی حاضر، محققان موسسه کارولینسکا از روش های ژنتیکی برای مطالعه دقیق تر این موضوع استفاده کردند.
بوئن تانگ، نویسنده اول این مطالعه، دانشجوی دکترا در بخش اپیدمیولوژی پزشکی و آمار زیستی، در مؤسسه کارولینسکا، می‌گوید: واریانتهای ژنتیکی درون یا نزدیک ژن‌هایی که پروتئین‌های هدف این دارو را کد می‌کنند، می‌توانند تغییرات فیزیولوژیکی مشابه با اثرات دارو ایجاد کنند. ما از چنین واریانتهایی برای آزمایش پتانسیل استفاده مجدد از داروهایی که قبلاً تأیید شده‌اند، استفاده می‌کنیم.
محققان با شناسایی واریانتهای ژنتیکی که اثر فارماکولوژیک داروهای دیابت، یعنی کاهش قند خون را تقلید می کردند، تحقیقات خود را آغاز کردند. این کار از طریق تجزیه و تحلیل داده های بیش از 300 هزار شرکت کننده که در مطالعه ی بیوبانک بریتانیا ثبت نام کرده بودند، انجام شد.
این تجزیه و تحلیل واریانتهایی را در دو ژن شناسایی کرد که با هم پروتئین هدف یک کلاس از داروهای دیابت به نام سولفونیل اوره را کد می کنند. محققان این واریانت ها را با نشان دادن ارتباط آنها با ترشح انسولین بیشتر، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 کمتر و BMI بالاتر، که با اثرات دارو مطابقت دارد، تأیید کردند.
محققان سپس ارتباط بین واریانتهای ژنتیکی شناسایی شده و خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را بررسی کردند. آنها این کار را با تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده قبلی از بیش از 24000 فرد مبتلا به بیماری آلزایمر و 55000 فرد کنترل انجام داده و دریافتند که این واریانتهای ژنتیکی در ژن های کد کننده ی پروتئین هدف داروهای سولفونیل اوره، با کاهش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر مرتبط هستند.
سارا هاگ، سرپرست بخش اپیدمیولوژی پزشکی و آمار زیستی، در مؤسسه کارولینسکا، می گوید: نتایج ما نشان می دهد کانال KATP، که پروتئین هدف سولفونیل اوره ها است، ممکن است یک هدف درمانی برای درمان و پیشگیری از بیماری آلزایمر باشد. این پروتئین در لوزالمعده و همچنین در مغز بیان می شود و مطالعات بیشتری برای درک کامل بیولوژی آن مورد نیاز است.
روش تجزیه و تحلیل به کار رفته در این مطالعه تصادفی سازی مندلی نام دارد، که از دانش واریانتهای ژنتیکی در افراد به عنوان نوعی تصادفی سازی طبیعی استفاده می کند. در این روش، افراد متولد شده با واریانتهای محافظ خاصی که اثر یک داروی خاص را تقلید می کنند، می توانند برای ارتباط آنها با یک بیماری مورد مطالعه قرار گیرند.
منبع:
https://www.sciencedaily.com/releases/2022/06/220602164018.htm